ከም ፋሽን ተቐልቀለ። ብፍሉይ ንደቀንስትዮ ተባሂሉ ድማ፡ ታኬት ዘለዎ ጫማ (high heeled shoe) ተሰርሐ። እዚ ዓይነት ጫማ፡ ኣብ’ቲ ግዜ’ቲ ዓቢ ተፈታዉነትን ተጠላብነትን ረኸበ። ዝተፈላለየ ኣስማት እናተዋህቦ ድማ፡ ኣብ መላእ ዓለም ከም ፋሽን ግኑን ኰነ። እተን ጫማ ዘፍርያ ዝነበራ ትካላት፡ ነቲ ናይ ፈለማ በዓል ታኬት ጫማ ብዝተፈላለየ ቅዲ ክሰርሓኦ ተጓየያ። በዚ ጫማ’ዚ ሃብታማት፡ ማእኮሎትን፡ ድኻታትን ዝለብስዎ እናተባህለ ደረጃታት ሕብረተሰብ ኣብ ሰለስተ ተመቓቐለ። ቀስ ብቐስ፡ ተወዳዳሪ ዝዀነ ፍርያት ብምፍራይ ኣታዊታት ምእንቲ ክረኽባ፡ ብርክት ዝበላ ጫማ ዘፍርያ ካምፓኒታት ኣብ ምሉእ ዓለምና ተኸፍታ። እዘን ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝርከባ ጫማ ዘፍርያ ትካላት፡ ፍርያተን ኣብ ምሉእ ዓለም ብምዝርጋሕ ቢልዮናት ኣታዊታት ክረኽባ ክኢለን ኣለዋ። ጫማታት ደቀንስትዮን ደቂተባዕትዮን፡ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ብሓድሽ ቅዲ፡ እናተሰርሐ ኣብ ኢድ ህዝቢ ዓለም በጺሑ ይርከብ።

ከም ጠለቡን ለበዋኡን ድማ ዓመታዊ ካብቲ ኣብ ዝተፈላለዩ ባንክታት ብፍላይ ድማ ኣብ ማእከላይ ባንክ ሽወደን ዝርከብ ሃብቱ ዝኣትዉ ናይ ወለድን ካልእን ኣታዊታት ብምውሳድ ዓመታዊ ንዝምልከቶም ተዓወትቲ ይወሃብ። ከም መግለጺ ለበዋ ኖቤል እቲ ሽልማት ኣብ 4 ዓውድታት ማለት ፊዚክስ። ስነቀመም። ስነ ሕክምናን ስነጽሑፍን ከምኡ ድማ ኣብ ዓለም ሰላም ንምስፋን ኣበርክቶ ገይሮም ዝበሃሉ ክሽለሙ ከምዝጠለበ ኢዩ። እታ ኣብዚ እዋን እዚ ሻዱሻይቲ ሽልማት ኮይና ዘላ ኣብ 1968 ማእከላይ ባንክ ሽወደን ንመበል 300 ዓመት ምስረታ ናይቲ ባንክ ምኽንያት ብምግባር ኣብ ዓውዲ ቁጠባ ኣስተዋጽኦ ንዝገበረ ክሽልም ብምውሳኑ ዝመጽአትን ድሒራ ናብ ዝርዝር ሽልማት ኖቤል ዝኣተወትን ኢያ። ንፈለማ እዋን ድማ ኣብ 1969 እቲ ሽላማት ተወሂቡ። ንንጥፈታት ናይዚ ሽልማት ዝህብ ኣካል ንምክያድ ሽዱሽተ ዝኣባላታ ቦርድ ክትህሉ እንከላ። ኣብ ነፍሲወከፍ ክልተ ዓመት ድማ ኣባላት ትቐያይር።

ኩሎም እቶም ኣባላታ ድማ ዜጋታት ሽወደን ወይ ኖርወይ ክኾኑ ይጥለብ። ኣባላት እዛ ቦርድ ኣብ ነፍሲወከፍ ዓውዲ ክምረጹ ዝኽእሉ ሕጹያት ምቕራብ እምበር፣ ተዓዋቲ ናይ ምውሳን ስልጣን የብላን። ብመሰረት ናይ ኣልፍሬድ ኖበል ለበዋ፣ ሽልማት ኖቤል ኣብ ዓውድታት ፊዝክስን ስነቐመምን ብሽወደናዊ ኣካዳሚ ናይ ሳይንስ ክወሃብ። ናይ ስነሕክምና ሽልማት ብኢንስቲትዩት ስቶክሆልም ክውሰን። ናይ ስነጽሑፍ ድማ ብሽወደናዊ ኣካዳሚ ናይ ስነጽሑፍ ክሽለም ዝብል ክኸውን እንከሎ። ናይ ሰላም ሽልማት ኖቤል ድማ 5 ብዝኣባላታ ኮሚተ ክውሰንን እቶም ኣባላት ድማ ብፓርላማ ኖርወይ ክምረጹን ዝጠልብ ኢዩ። እቲ ናይ ገንዘብ ሽልማት ተዓወትቲ ካብ ክልተ ወይ ሰለስተ ምስ ዝኾኑ ኣብ መንጎኦም ይምቀል። ሽልማት ኖቤል ኣብ ሓደ ዓውዲ ካብ ሰለስተ ንላዕሊ ዝኾኑ ውልቀሰባት ኣይሽለምን ኢዩ። ሽልማት ኖቤል ዓመታዊ 10 ታሕሳስ ኣብ ስቶክሆልም (ሽወደን)ን ኦስሎ (ኖርወይ) ን ይወሃብ። 10 ታሕሳስ ዝተመርጸትሉ ምኽንያት ድማ ኣልፍሬድ ኖቤል ዝሞተላ ዕለት ብምዃና ኢዩ።

ኣብ 3320 ቅ.ል.ክ ዝተኣታተወ ሄሮግሎፊክስ ንልዕሊ 3,500 ዓመታት ኣብ ኣገልግሎት ከም ዝወዓለ ይንገር። ንዝተፈላለዩ ነገራትን ሓሳባትን ንምግላጽ ብዘኽእሉ ምስልታት ዝውከል ኣገባብ ጽሕፈት ሄሮግሎፊክስ ምስሊ እንስሳታት፣ ጀላቡን መራኽብን ዝኣመሰሉ ምስልታት የጠቓልል። ኣብ ታሪኽ ዓለም ናይ መጀመርያ ኣገባብ ጽሕፈት ከምዝኾነ ዝንገረሉ ጥንታዊ ሄሮግሎፊክስ ሽሕ’ኳ ጥንታዊ መረዳድኢ ክኸውን እንተኽኣለ ኣገባብ ኣጻሕፋኡን ኣተረጓጉሙኡን ክብድ ዝበለ ብምዃኑ ሒደት ተጠቀምቲ ከምዝነበርዎ ይዝንቶ።