ገለ ኣብ ማይ ዝነብራ ዓይነት ኣዕዋፍ፡ ከም ደርሆ ማይ ግና፡ ኩሎም’ቶም ንምንፋር ዝጠቕምዎም ክንቲት ብሓንሳብ ኣብ ሓደ እዋን ስለዝረግፉ፡ ክሳብ ዝትክኡ ከይነፈራ ንሓደ ወርሒ መመላእታ ይጸንሓ። ኣብ ከምዚ እዋን፡ እተን ኣዕዋፍ ህይወተን ንምዕቃብ ኣብ ውሑስ ከባቢ ተሓቢአን ይጸንሓ። ኣዕዋፍ ካብ ካልኦት እንስሳታት ዝሃብተመ ደም ይውንና። ኣዕዋፍ ምስ ግዝፊ ኣካላተን ብምዝማድ፡ ካብ ካልኦት እንስሳታት ዝገዘፈ ልቢ ይውንና። ምስ ካልኦት እንስሳታት ብምዝማድ ትርግታ ልቢ ኣዕዋፍ ዝበዝሐ ኢዩ። ሓደ ሓደ እዋን ልቢ ዑፍ ኣብ ደቂቕ ክሳብ 600 ግዜ ትሃርም፡ ናይ ወዲ ሰብ ብገምጋም ኣብ ደቂቕ 72 ግዜ ኢያ ትወቅዕ። ዝበዝሐ ህርመት ልቢ ማለት ብብዝሒ ኦክስጅን ዝሓዙ ቀያሕቲ ዋህዮታት ደም ይጭንጒዑ ኣለዉ ማለት ኢዩ። በዚ ድማ፡ ኣዕዋፍ ዝሃብተመ ደም ዝውንና እንስሳታት ተባሂለን ይግለጻ።

ምህሮ ቁጽሪ 1

ንስሪ ኩሉ ግዜ ኣብ ኣዝዩ ልዑል ብራኸ ምብራር’ዩ ዝብርሆ። ኣብቲ ንስሪ ዝበጽሖ ብራኸ ዝኾነ ኣሞራን ካልእ ዓሌት ኣዕዋፍን ክበጽሕዎ ኣይክእሉን ኢዮም። በቃ ንስሪ ጥራይ’ዩ ኣብ ጫፍ ሰማያት ከም ድልየቱ ከንሳፍፍ ዝኽእል። ንስኻ ከኣ ልክዕ ከም ንስሪ ናብ ጫፍ ሕልምኻ ክትበጽሕ ምስ ከም ናትካ ሕልሚ ዘለዎም ሰባት ተመሓዞ። ኣብ ልዑል ብራኸ ክበሩ ምስ ዘይክእሉ ከም በዓል ኣሞራን ኳኽን ኣይትኺድ፡ ንስሪ ምስ ንስሪ’ዩ ዝበርር።

ምህሮ ቁጽሪ 2

ንስሪ ትኩራት ኣዒንቲ ኢየን ዘለዋኦ፡ ካብ ዓሌት ኣዕዋፍ ከም ናይ ንስሪ ናይ ምርኣይ ክእለት ዝተዓደሎ የለን። ንስሪ ኣብ ሓሙሽተ ኪሎ ሜተር ብራኸ ኮይኑ ኣብ ምድሪ ንዘሎ ግዳዩ ብዝግባእ ክርእዮ ይኽእል። ኣዒንቲ ንስሪ ኣጽቢበን ኣብ ልዕሊ እቲ ግዳይ ምስ ዓለባ ናብ ካልእ ኣየተኩራን ኢየን። ዝኾነ መስገድላትን ዕንቅፋትን ዋላ የጋጥመካ ንኣዒንትኻ ካብቲ ክትበጽሖን ክትጭብጦን እትደሊ ምዕራፍ ኣይተልግሰን። ሓደ እዋን ሓደ ለባም ንሰለስተ ተማሃሮኡ ከመይ ገይርካ ቀስቲ ትውርውርን ዕላማኻ ከኣ ብግቡእ ትሃርምን ክምህሮም ሒዝዎም ንበረኻ ከደ። ኣብቲ ዝደለይዎ ቦታ ምስ በጽሑ ነታ ኣብ ጫፍ ናይ ገረብ ዝነበረት ዑፍ ከም ዒላማ ገይሮም ክሃርምዋ ነገሮም። ነቲ ቀዳማይ ተመሃራይ እንታይ ትርኢ ኣሎኻ ኢሉ ብዝሓተቶ፡ “ዓቢ ጎቦ፡ ሩባ፡ ገረብ ኣብ ጫፋ ከኣ ሓንቲ ዑፍ ይርኢ ኣለኹ” ክብል መለሰ። ካልኣይ ተመሃራይ’ውን ተመሳሳሊ ሕቶ ምስ ተሓተተ “ነዊሕ ገረብን ኣብቲ ጨንፈራ ከኣ ሓንቲ ዑፍ ይርኢ ኣለኹ” ኢሉ መለሰ። ሳልሳይ ተሓታቲ “ብዘይካ ዓይኒ ናይታ ዑፍ ዝኾነ ነገር ይረኣየኒ የለን” ኢሉ መልሱ ሃበ። እቲ መምህር ቀስቶም ክውርውሩ ምስ ኣዘዘ እታ ዑፍ ዓይና ተሃሪማ ወደቐት። መኖም ከም ዝሃረማ ከኣ ርዱእ ነበረ።

ምህሮ ቁጽሪ 3

]]> https://habeshamax.com/%e1%88%93%e1%8d%88%e1%88%bb%e1%8b%8a-%e1%8d%8d%e1%88%8d%e1%8c%a0%e1%89%b5/%e1%89%b5%e1%88%9d%e1%88%85%e1%88%ad%e1%89%b2-%e1%8a%ab%e1%89%a5-%e1%8a%95%e1%88%b5%e1%88%aa/feed/ 1 1743 https://habeshamax.com/%e1%8a%a5%e1%8a%95%e1%88%b5%e1%88%b3%e1%89%b3%e1%89%b5/%e1%8a%a5%e1%8a%95%e1%88%b5%e1%88%b3%e1%89%b3%e1%89%b5-%e1%8b%ad%e1%88%93%e1%88%8d%e1%88%99-%e1%8b%b6/ https://habeshamax.com/%e1%8a%a5%e1%8a%95%e1%88%b5%e1%88%b3%e1%89%b3%e1%89%b5/%e1%8a%a5%e1%8a%95%e1%88%b5%e1%88%b3%e1%89%b3%e1%89%b5-%e1%8b%ad%e1%88%93%e1%88%8d%e1%88%99-%e1%8b%b6/#respond Wed, 15 Jul 2020 10:05:59 +0000 https://habeshamax.com/?p=933 ሕልሚ ኣብ ግዜ ድቃስ ዝኽሰት ሓደ ካብ ኣእሞሮኣዊ ንጥፈታት ኢዩ። ሕልሚ ዝኽሰተሉ እዋናት ኣብ ስጡም ናይ ድቃስ እዋን ኮይኑ መብዛሕትኡ ግዜያት ድማ ካብ 5 ክሳብ 20 ደቓይቕ ዝኾነ መጠን ግዜ ይውስድ። ዝበዝሐ እዋናት ሕልሚ ምስ ደቂሰባት ጥራይ እኳ ዝተእሳሰር እንተኾነ ካልኦት እንስሳታት እውን እንስሳታት ልክዕ ከም ደቂ ሰባት እቲ ሕልሚ ዝኽሰተሉ ብ D- sleep ዝፍለጥ ናይ ድቃስ እዋን የስተማቕሩ ብምዃኖም ሕልሚ ናይ ምሕላም ዕድል እውን ከምዘለዎም ይሕበር። ብፍላይ ኣህባይ ናብ ደቂ ሰብ ዝቐረበ ስርዓተ ኣእምሮ ዝውንኑ ብምዃኖም ካብ ሰባት ቀጺሎም ክሓልሙ ዝኽእሉ እንሳታት ከምዝኾኑ ይግመት።

• ካንጋሮ ጭራኣ ከም መሕለውታ ሚዛን ነብሳ’ያ ትጥቀመሉ። ናይዚ ኣብነት ድማ ኣብ ዝኾነ ኣጋጣሚ ጭራኣ ንላዕሊ እንተድኣ ትኽ ኢሉ ኣእጋራ ብቕልጡፍ ንላዕሊ ሓፍ ብምባል ይነጥር።

• ኣናብር ኣብ ቆርበቶም ሽራጥ ሽራጥ ምልክት ዘለዎም እዮም። ዋላ’ኳ ኩሎም ዓሌት ኣናብር ሽራጥ ሽራጥ ዘለዎ ቆርበትን ጸጉርን ዝውንኑ ይኹኑ፡ ኣብ ነፍስወከፍ ነብሪ ዝርከብ ናይ ሽራጥ ምልክት ዝተፈላለየ’ዩ።

• ሓራምዝ ክሳብ 5 ኪሜ ርሕቀት ንዘሎ ማይዊ ቦታ ክሽትቱ ይኽእሉ። ብተወሳኺ ሓራማዝ ሓደ ካብቶም ሰለስተ ብትከተጽግያት (ጽግያት ናይ ምቑራጽ መሰርሕ) ዘዘውትሩ መጥበውቲ እንስሳታት እዮም። ወዲ ሰብን ዓሳ ነባሪን እቶም ክልተ ብትከተ ጽግያት ዝረኣየሎም እንስሳታት እዮም።

• ኣብ ምድሪ ካብ ዝርከቡ ዝተፈላለዩ እንስሳታት ብብዝሒ ዝርከቡ ጻጸ’ዮም። ምስ ጠቕላላ ህዝቢ ዓለም ብምውድዳር ብማእከላይ ገምጋም ንሓደ ሰብ ሚልዮን ዝኾኑ ጻጸ ይብጽሕዎ።

• ናይ ወዲ ሰብ ቀንዲ መለለዪን መፍለዪን ኣሰር ኣጻብዕቲ’ዩ። ኣኻልብ ንምፍላይ ድማ ኣሰር ናይ ኣፍንጫኦም ምምልካት የድሊ። ምኽንያቱ ናይ ዝኾነ ከልቢ ኣሰር ኣፍንጫ ፍሉይን በይናውን እዩ።

• ዝቐልጠፈ እንስሳ ቺታ ዝተባህለ ዓሌት ነብሪ ኽኸውን ከሎ፡ ዛጊት እቲ ዝዘሓለ እንስሳ ድማ ኣብ ማያዊ ባሕሪ ዝነብር ዓሳ ፈረስ ዝተባህለ ዓሳ’ዩ። ካብ ኣባጎብየ ዝዘሓለ ከምዝኾነ ዝተገልጸሉ ዓሳ ፈረስ ኣብ ሰዓት ትሕቲ 1 ሰንቲ ሜተር ጥራይ’ዩ ክጓዓዝ ዝኽእል።

ዝበዝሑ መራሕቲ መካይን ደድሕሪ ዓባይ ናይ ጽዕነት መኪና ምጉዓዝ ጸዓት ከምዝዕቅብ’ዮም ዝገልጹ። እዚ ከኣ እታ ናይ ጽዕነት መኪና ኣብ ከባቢኣ ብዙሕ ኣየር ትደፍእ’ሞ፡ ብድሕሪኣ ከፊላዊ ባዶሽ (ቫኪዩም) ብምፍጣር፡ ነታ እትስዕባ ዘላ መኪና ውሑድ ተቓዋሚ (ኣንጻራዊ) ሓይሊ ከምዝገጥማ ትገብራ። በዚ ከኣ እታ መኪና ውሑድ ጸዓት እናህለኸት ትጉዓዝ ማለት’ዩ። ተቐዳደመቲ ብሽክለታ’ውን ብተመሳሳሊ መገዲ ኣሰር ናይቲ ዝመርሖም ዘሎ ሰብ ተኸቲሎም ዝጉዓዝሉ ምኽንያት፡ ዝወሓደ ጸዓት ናይ ምህላኽ ዕድል ስለዝረኽቡ’ዩ።

እቶም ብሪጣንያውያን ተመራመርቲ፡ ኣዕዋፍ ስለምንታይ ብቕርጺ ቪ ተሰሪዐን ከምዝበራ ኣዕዋፍ ነቲ ምስጢር ቅድሚ ሰብ ኣቐዲመን ስለዝፈለጥኦ ጸዓት ንምቑጣብ ብቕርጺ ቪ እናተሰርዓ ከምዝጉዓዛ ኣረዲኦም። እቲ ምስጢር ብደቂ-ሰብ ኣብዚ ሕጂ ግዜ ምፍላጡ ድማ፡ ሰባት ንመጻኢ ዘህልኹዎ ጸዓት ብኸመይ ቆጢቦም ዝኸድሉ ሜላ ኣብ ምትእትታው ከምዝሕግዞም ሓቢሮም። እቶም ተመራመርቲ መጽናዕቶም ብሓንቲ ንእሽቶ ነፋሪት እናተሓገዙ ነተን ካብ ኦስትሪያ ናብ ኢጣልያ ዝጉዓዛ ዝነበራ ኣዕዋፍ’ዮም ተኸታቲሎመን። ኣብ ነፍሲወከፍ ናይተን መጽናዕቲ ዘካየዱለን ዑፍ ድማ ብድሕሪኣ ምስ ሳተላይት ተራኺቡ ቦታ ዝሕብር ንእሽቶ መሳርሒ (GPS) ን ከምኡ ድማ ኣንፈት ምቅስቓስ ንፋስ ዝዕቅን (ኣክሰለሮሜትር) መሳርሒን’ዮም ኣሲሮምላ። እቲ ዝተጠቕምሉ ናይ ጂፒኤስ መሳርሒ ኣንፈት ናይ ነፍሲወከፍ ዑፍን ብኽንደይ ፍጥነት ትጉዓዝ ምህላዋን ክዕቅን ከሎ፡ ኣክሰለሮሜትር ድማ ፍጥነት መንገብገብ ናይ ነፍሲ-ወከፍ ዑፍ’ዩ ዓቂኑ።

እቲ ዝተመዝገበ ሓበሬታ ድማ እተን ኣዕዋፍ ሓይለን ንኽዕቅባ ብመንገብገብ እታ እትቕልሰን ዘላ ዑፍ ንዝተፈጥረ ላዕለዋይ ክፋል ኣንፈት ንፋስ ከምዝጥቀማ ክርድኡ ክኢሎም። ምኽንያቱ ከኣ፡ እታ እትመርሐን ዘላ ዑፍ ነቲ ንፋስ ብመንገብገባ ምስ ቀደደቶ፡ ብኸም ልዕሊኣ (ንየማናን ጸጋማን) ካልእ መስመር ንፋስ ትፈጥር’ሞ እተን ዝስዕባኣ ዘለዋ ኣዕዋፍ ድማ ዝወሓደ ጸዓት ንምህላኽ በቲ ዝተፈጥረለን ሓድሽ መስመር ንፋስ ተኸቲለን ይስዕብኣ። እቶም ተመራመርቲ ነቲ ምንቅስቓስ ኣብ ኮምፒዩተራቶም ኣስፊሮም ምስ ተዓዘብዎ፡ ነፍሲ-ወከፍ ዑፍ ብኸመይ ንምንቅስቓስ ናይታ እትቕልሰን ዘላ ዑፍ ግብረ-መልሲ ከምእትህብ ክርድኡ ከምዝኽኣሉ ይገልጹ። እቶም ተመራመርቲ ኣብ መወዳእታ፡ ረኺቦሞ ዘለዉ ውጽኢት ቀሊል ከምዘይኰነ ጠቒሶም፡ ኣዕዋፍ ኣብ ግዜ ምስጋመን ብኸመይ’የን ንእትመርሐን ዑፍ ዝውስና ምንጽናዕ ዝቕጽል መደቦም ምዃኑ ይሕብሩ።

ንሳ ኣስዒባ፡ ቅድሚ ሕጂ ዕድመ ሻርክ ንምጽናዕ ልምዳዊ ኣገባብ ማለት ኣብ ኣዕጽምቲ ዓመታዊ ብዝእከብ ጽምዲ ዓንኬላት ብምቑጻር ይጥቀሙ ምንባሮም ብምግላጽ፡ እዚ ግን ትኽክል ስለዘይኰነ ብዛዕባ ዕድመ ሻርክ ክወሃብ ዝጸንሐ ሓበሬታ ግምታዊ መረዳእታ ምንባሩ ኣረዲኣ። እቲ ልምዳዊ ኣገባብ ግን ኣብ ዝበዝሑ ካልኦት እንስሳታት ትኽክል ምዃኑ ሓቢራ። ዓበይቲ ጸዓዱ ሻርክ ተኣፈፍቲ ዓሌት ብምዃኖም ብፍሉይ ሓለዋን ክንክንን ክግበረሎም ኣብ ትሕቲ ኣህጉራዊ ማሕበር ምዕቃብ ተፈጥሮ ሓበሬታ ሰፊሩ ይርከብ። ርኽበት ናይዚ መጽናዕቲ ድማ ኣብ ምዕቃብ እዞም ዓሳ ኣበርክቶ ከምዝህልዎ እቶም ተመራመርቲ ሓቢሮም።